Strefa wiedzy Fundacji Psychologia Dostępna

Psychologia odgrywa ogromną rolę w poprawie jakości życia, gdyż umiejętność rozumienia własnych emocji, radzenia sobie ze stresem czy budowania zdrowych relacji jest istotna dla każdego człowieka. Jednak w praktyce dostęp do wsparcia psychologicznego nie jest równy dla wszystkich. Osoby z niepełnosprawnościami, osoby g/Głuche i słabosłyszące, osoby z doświadczeniem wykluczenia społecznego czy z trudnościami w nauce często napotykają bariery, które uniemożliwiają im pełne korzystanie z usług psychologicznych.

Dlatego w Fundacji postanowiłyśmy – ja i Agata – skupić się na psychologii dostępnej, tworząc przestrzeń, w której każdy, niezależnie od ograniczeń komunikacyjnych czy fizycznych, będzie miał możliwość skorzystania ze wsparcia psychologicznego. Ale dlaczego jest to tak ważne?

Spis treści

Równość w dostępie do wsparcia psychologicznego.
Bariery w edukacji psychologicznej.
Społeczność i poczucie bezpieczeństwa.
Rola inkluzyjnych praktyk psychologicznych.
Wsparcie emocjonalne i prewencja.
Budowanie świadomości w społeczności.
Psychologia dostępna – misja Fundacji.

Równość w dostępie do wsparcia psychologicznego

Psychologia dostępna to przede wszystkim idea równości - każda osoba ma prawo do wsparcia emocjonalnego i psychologicznego. W rzeczywistości jednak osoby z różnymi potrzebami napotykają wiele barier. Dla osób g/Głuchych bariery te są często komunikacyjne - większość psychologów nie zna polskiego języka migowego, a standardowe poradniki psychologiczne nie uwzględniają specyfiki ich doświadczeń. Osoby z niepełnosprawnościami ruchowymi mogą natomiast napotkać problemy logistyczne, np. brak windy, brak dostępu do gabinetu lub konieczność podróży setek kilometrów, aby dotrzeć do odpowiedniego specjalisty. Z kolei nie wszyscy specjaliści zdrowia psychicznego potrafią skutecznie wspierać osoby w spektrum autyzmu, czy ADHD. Dlatego właśnie celem działań w naszej Fundacji jest tworzenie takich usług, które nie wykluczają nikogo. Chcemy, aby każdy miał poczucie bezpieczeństwa i komfortu, niezależnie od ograniczeń fizycznych czy komunikacyjnych.

Bariery w edukacji psychologicznej

W Polsce wciąż brakuje materiałów edukacyjnych dostępnych wizualnie, w PJM czy języku łatwym do czytania. Wiele osób g/Głuchych nie ma możliwości zapoznania się z treściami psychologicznymi w języku, który jest dla nich naturalny. Podobnie osoby z trudnościami w nauce czy z ograniczeniami poznawczymi mogą mieć problem z przyswajaniem standardowych treści pisanych lub mówionych. W Fundacji chcemy tworzyć treści, które są przystępne i zrozumiałe dla każdego i chodzi nie tylko o poradniki, ale także o kursy online, nagrania w PJM, infografiki i materiały PDF z przykładami ćwiczeń. Dzięki temu każdy będzie miał realną możliwość skorzystania ze wsparcia psychologicznego w sposób dostosowany do swoich potrzeb.

Społeczność i poczucie bezpieczeństwa

Psychologia dostępna to również budowanie przestrzeni społecznej, w której osoby z doświadczeniem wykluczenia mogą poczuć się zrozumiane i akceptowane. Osoby g/Głuche często unikają kontaktu z psychologiem słyszącym, ponieważ obawiają się niezrozumienia lub braku empatii, a osoby z niepełnosprawnościami mogą natomiast czuć się zniechęcone barierami logistycznymi lub kosztami terapii. Naszym celem jest tworzenie takich przestrzeni, gdzie każdy może czuć się bezpiecznie, zarówno w kontekście emocjonalnym, jak i komunikacyjnym, zarówno w diagnostyce, jak i w terapii. Przykładem może być sesja grupy wsparcia w PJM, gdzie uczestnicy mogą rozmawiać o swoich emocjach bez strachu przed niezrozumieniem, albo spotkanie grupy wsparcia dla osób z ADHD, w której wszyscy uczestnicy mają podobne doświadczenia i mogą wymieniać się strategiami radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami z moderacją psychologów, którzy są doświadczeni w temacie.

Rola inkluzyjnych praktyk psychologicznych

Psychologia dostępna to także edukacja specjalistów. Nie wystarczy jedynie tworzyć materiały w PJM czy dostosowywać przestrzeń gabinetową, konieczne jest również szkolenie psychologów w zakresie pracy z osobami z różnymi potrzebami. W Fundacji pracujemy nad tym, aby psychologowie poznawali specyfikę pracy z osobami g/Głuchymi, osobami z niepełnosprawnościami i osobami neuroróżnorodnymi. Przykładem takiego działania jest planowane szkolenie dla psychologów z użycia wizualnych narzędzi terapeutycznych czy z pracy w systemie online z osobami, które nie posługują się językiem mówionym. W ten sposób psychologia dostępna nie jest tylko ideą - staje się praktyką, która realnie zwiększa szanse na efektywną terapię dla osób, które w innym przypadku mogłyby jej nie otrzymać.

Wsparcie emocjonalne i prewencja

Psychologia dostępna to nie tylko terapia, ale także prewencja i edukacja emocjonalna. Wiele osób z doświadczeniem wykluczenia, traum czy chronicznego stresu nie otrzymuje wsparcia w odpowiednim czasie, co może prowadzić do pogorszenia stanu psychicznego i fizycznego. Dzięki dostępnej psychologii możliwe jest wczesne rozpoznanie problemów, nauczenie technik radzenia sobie ze stresem, lękiem czy poczuciem izolacji. W Fundacji chcemy tworzyć materiały, które umożliwiają osobom g/Głuchym, z niepełnosprawnościami czy ADHD samodzielną naukę strategii radzenia sobie oraz dostęp do profesjonalnego wsparcia wtedy, gdy jest najbardziej potrzebne.

Budowanie świadomości w społeczności

Psychologia dostępna to także działania mające na celu podnoszenie świadomości w społeczności osób z różnymi potrzebami. Wielu ludzi nie korzysta z psychologów, ponieważ nie wie, że terapia jest dla nich dostępna lub nie wierzy, że może przynieść realne korzyści.

Poprzez kampanie edukacyjne, materiały w PJM i grupy wsparcia chcemy pokazać, że wsparcie psychologiczne jest naturalnym i bezpiecznym sposobem radzenia sobie z trudnościami, niezależnie od tego, czy są one wynikiem stresu, choroby, wykluczenia społecznego czy problemów emocjonalnych. Przykładem może być cykl filmów edukacyjnych w PJM, które omawiają strategie radzenia sobie z lękiem i depresją, pokazując jednocześnie historie osób, które dzięki terapii poprawiły jakość swojego życia.

Psychologia dostępna – misja Fundacji

Wszystkie powyższe elementy składają się na to, czym jest psychologia dostępna i dlaczego postanowiłyśmy – ja i Agata – skupić się na tym obszarze w Fundacji. Chcemy, aby każdy, bez względu na ograniczenia komunikacyjne, sensoryczne, fizyczne czy poznawcze, miał możliwość skorzystania ze wsparcia psychologicznego. Chcemy, aby każdy pacjent poczuł, że jest rozumiany i akceptowany. Chcemy, aby specjaliści mogli pracować efektywnie z osobami z różnymi potrzebami, a społeczeństwo – dostrzegać znaczenie równych szans w dostępie do zdrowia psychicznego. Psychologia dostępna to nie tylko usługi terapeutyczne, ale także materiały edukacyjne, prewencja, grupy wsparcia, szkolenia dla specjalistów i kampanie społeczne. To podejście kompleksowe, które uwzględnia zarówno potrzeby pacjentów, jak i rozwój kompetencji specjalistów. W Fundacji wierzymy, że każda osoba zasługuje na wsparcie psychologiczne dostosowane do jej potrzeb. Psychologia dostępna jest naszym sposobem na budowanie równości, bezpieczeństwa i realnej zmiany w życiu osób, które często były pomijane przez system. To nie jest tylko idea – to konkretne działania, które realnie wpłyną na poprawę jakości życia i zdrowia psychicznego osób z niepełnosprawnościami, osób g/Głuchych i słabosłyszących, neuroróznorodnych oraz wszystkich, którzy potrzebują wsparcia w trudnych momentach.

AUTORKA: Sylwia Lipińska-Wycisk

Psycholożka | Terapeutka | Autorka poradników i szkoleń

Dlaczego psychologia dostępna?